Μονοπάτια
Caminho do Pináculo e Folhadal (PR17)
Τούνελ και καταρράκτες στη Levada do Norte, Encumeada – Bica da Cana
Το μέρος
Το Caminho do Pináculo e Folhadal είναι το επίσημο PR17, μονής κατεύθυνσης διαδρομή 15 χλμ. από το Lombo do Mouro, δίπλα στην ER 105 που ανεβαίνει στο Paul da Serra, ως το Encumeada. Το IFCN τη θέλει περίπου 6 ώρες και 30 λεπτά· τα ύψη κυμαίνονται από 970 μ. έως 1.490 μ. Στις 4 Νοεμβρίου 2026 το IFCN κατέγραφε ως προσπελάσιμο μόνο το τμήμα από το Encumeada, μέσω Folhadal και Caramujo, ως το Bica da Cana· η επίσημη αφετηρία, το Lombo do Mouro, βρίσκεται πέρα από αυτό.
Η διαδρομή περνά από ορεινή βλάστηση μεγάλου υψομέτρου και από τη laurissilva, το δάσος με δάφνες που το UNESCO ενέγραψε το 1999. Η περιοχή Pináculo, στην κορυφή, βλέπει προς την κοιλάδα Ribeira Brava, προς το Pico Ruivo και το Pico do Areeiro. Ένα μέρος της είναι caminho de concelho, δημόσιο μονοπάτι στρωμένο με πέτρα που κάποτε χρησιμοποιούνταν για να περνά κανείς από τον βορρά στον νότο. Τα τμήματα της Levada da Serra και της Levada do Norte, με τούνελ σκαμμένα στον βράχο, χτίστηκαν για να μεταφέρουν νερό από τον βορρά στον νότο, και στη Levada do Norte τα τούνελ και οι καταρράκτες έρχονται το ένα μετά το άλλο μέχρι το Folhadal, όπου το μονοπάτι μπαίνει στο πυκνό δάσος πριν από το Encumeada. Εκεί συναντά την PR21 Caminho do Norte και την PR1.3 Vereda da Encumeada.
Τι να δείτε
- Στη Levada do Norte, τούνελ και καταρράκτες έρχονται το ένα μετά το άλλο μέχρι το Folhadal.
- Πριν από το Encumeada το μονοπάτι μπαίνει στο πυκνό δάσος του Folhadal.
- Ένα μέρος της διαδρομής είναι caminho de concelho, δημόσιο μονοπάτι στρωμένο με πέτρα, που κάποτε χρησιμοποιούνταν για να περνά κανείς από τον βορρά στον νότο.
- Το Bica da Cana, στο μακρινό άκρο του προσπελάσιμου τμήματος, έχει καταφύγιο βουνού, τουαλέτες, χώρο πικ-νικ και σημείο θέας.
Πότε να έρθετε
Μια σταθερή, ξηρή μέρα με νωρίς ξεκίνημα: η διαδρομή είναι μεγάλη, ο καιρός αλλάζει συχνά και μερικά κομμάτια είναι ολισθηρά. Ελέγξτε τη λίστα του IFCN πριν ξεκινήσετε, γιατί μόνο ένα μέρος της διαδρομής είναι προσπελάσιμο.
Πώς θα πάτε
Ξεκινήστε από το Encumeada, όπου ο πίνακας δείχνει στάθμευση, στάση λεωφορείου, εστιατόριο και σημείο θέας, ή από το Bica da Cana, που έχει στάθμευση, τουαλέτες και καταφύγιο βουνού. Η επίσημη αφετηρία, το Lombo do Mouro δίπλα στην ER 105, βρίσκεται πέρα από το τμήμα που το IFCN καταγράφει ως προσπελάσιμο. Όποιο άκρο κι αν διαλέξετε, σχεδιάστε την επιστροφή: από τον ίδιο δρόμο, με μεταφορά ανάμεσα στο Encumeada και το Bica da Cana, ή με ταξί από τη Ribeira Brava, +351 291 952 349, ή από το São Vicente, +351 291 842 238.
Καλό να ξέρετε
- Κατάσταση: το IFCN καταγράφει ως προσπελάσιμο μόνο το τμήμα από το Encumeada, μέσω Folhadal και Caramujo, ως το Bica da Cana, στις 4 Νοεμβρίου 2026· ελέγξτε πριν πάτε.
- Κράτηση και τέλος: πληρωμή μέσω SIMplifica· 4,50 € το 2026 για επισκέπτες άνω των 12 ετών, τα παιδιά έως 12 ετών είναι απαλλαγμένα.
- Απόσταση και χρόνος: 15 χλμ. με μία κατεύθυνση, περίπου 6 ώρες και 30 λεπτά για ολόκληρη τη διαδρομή· το IFCN δεν δίνει ξεχωριστό χρόνο για το προσπελάσιμο τμήμα.
- Ύψη: από 970 μ. έως 1.490 μ.
- Δυσκολία: δύσκολη· το Visit Madeira και το Ocean Trails τη βαθμολογούν ως δύσκολη.
- Προσοχή: είναι μεγάλη διαδρομή και χρειάζεστε κάποια φυσική κατάσταση και αντοχή.
- Προσοχή: ο καιρός αλλάζει συχνά, γι' αυτό πάρτε ζεστά ρούχα και αδιάβροχο.
- Προσοχή: μερικά κομμάτια είναι ολισθηρά, γι' αυτό φορέστε παπούτσια με αντιολισθητική σόλα.
- Τούνελ: ο πίνακας σημειώνει αρκετά τούνελ στη διαδρομή και λέει να πάρετε φακό.
