Szlaki
Caminho do Pináculo e Folhadal (PR17)
Tunele i wodospady Levada do Norte od Encumeada do Bica da Cana

Miejsce
Caminho do Pináculo e Folhadal to oficjalny szlak PR17, w jedną stronę 15 km z Lombo do Mouro, przy drodze ER 105 na Paul da Serra, do Encumeada. IFCN podaje ok. 6 godz. 30 min; wysokości mieszczą się między 970 m a 1490 m. 4 listopada 2026 IFCN wpisało jako przejezdny tylko odcinek od Encumeada przez Folhadal i Caramujo do Bica da Cana; oficjalny start, Lombo do Mouro, leży za nim.
Trasa biegnie przez roślinność wysokogórską i laurisilwę, czyli wawrzynowy las wpisany przez UNESCO w 1999 roku, a obszar Pináculo na jej szczycie patrzy na dolinę Ribeira Brava w stronę Pico Ruivo i Pico do Areeiro. Część to caminho de concelho, publiczna droga gminna wyłożona kamieniem, którą kiedyś przechodzono między północą a południem wyspy. Odcinki Levada da Serra i Levada do Norte, z tunelami wykutymi w skale, zbudowano, by przenosić wodę z północy na południe; na Levada do Norte tunele i wodospady następują po sobie aż do Folhadal, gdzie ścieżka wchodzi w gęsty las przed Encumeada. Tam łączy się z PR21 Caminho do Norte i PR1.3 Vereda da Encumeada.
Najciekawsze
- Na Levada do Norte tunele i wodospady następują po sobie aż do Folhadal.
- Przed Encumeada ścieżka wchodzi w gęsty las Folhadal.
- Część trasy to caminho de concelho, publiczna droga wyłożona kamieniem, którą dawniej przechodzono między północą a południem.
- Bica da Cana, na końcu przejezdnego odcinka, ma schronisko górskie, toalety, miejsce piknikowe i punkt widokowy.
Kiedy przyjechać
Stabilny, suchy dzień i wczesny start: trasa jest długa, pogoda często się zmienia, a niektóre odcinki są śliskie. Przed wyjazdem sprawdź listę IFCN, bo przejezdna jest tylko część trasy.
Jak dojechać
Start w Encumeada, gdzie panel pokazuje parking, przystanek autobusowy, restaurację i punkt widokowy, albo w Bica da Cana, który ma parking, toalety i schronisko górskie. Oficjalny start, Lombo do Mouro przy ER 105, leży za odcinkiem, który IFCN wpisuje jako przejezdny. Wybierając którykolwiek koniec, zaplanuj powrót: tą samą drogą, podwózką między Encumeada a Bica da Cana albo taksówką z Ribeira Brava, +351 291 952 349, lub São Vicente, +351 291 842 238.
Warto wiedzieć
- Status: IFCN wpisało 4 listopada 2026 jako przejezdny tylko odcinek od Encumeada przez Folhadal i Caramujo do Bica da Cana; sprawdź przed wyjazdem.
- Rezerwacja i opłata: płatność przez SIMplifica; 4,50 € w 2026 roku dla osób powyżej 12. roku życia, dzieci do 12 lat zwolnione.
- Dystans i czas: 15 km w jedną stronę, ok. 6 godz. 30 min dla całej trasy; IFCN nie podaje osobnej wartości dla przejezdnego odcinka.
- Wysokości: od 970 m do 1490 m.
- Trudność: trudna; Visit Madeira i Ocean Trails oceniają ją jako trudną.
- Uwaga: to długa trasa, więc potrzebujesz pewnej kondycji i wytrzymałości.
- Uwaga: pogoda często się zmienia, więc weź ciepłe ubranie i kurtkę przeciwdeszczową.
- Uwaga: niektóre odcinki są śliskie, więc załóż buty z antypoślizgową podeszwą.
- Tunele: panel zaznacza na trasie kilka tuneli i zaleca zabrać latarkę.




