Wandelroutes
Caminho do Pináculo e Folhadal (PR17)
Levada do Norte-tunnels en watervallen van Encumeada tot Bica da Cana

De plek
Caminho do Pináculo e Folhadal is de officiële PR17, een enkele reis van 15 km van Lombo do Mouro, naast de ER 105 naar het Paul da Serra, tot Encumeada. IFCN geeft er ongeveer 6 u 30 min voor; de hoogtes lopen van 970 m tot 1.490 m. Op 4 november 2026 vermeldde IFCN alleen het stuk van Encumeada via Folhadal en Caramujo tot Bica da Cana als begaanbaar. Het officiële begin, Lombo do Mouro, ligt daar voorbij.
De route loopt door hoogbergvegetatie en laurisilva, het laurierbos dat de UNESCO in 1999 op de lijst zette. Het Pináculo-gebied bovenaan kijkt uit over het dal van de Ribeira Brava naar Pico Ruivo en Pico do Areeiro. Een deel is een caminho de concelho, een met steen geplaveid openbaar pad dat vroeger gebruikt werd om van noord naar zuid over te steken. De stukken van de Levada da Serra en de Levada do Norte, met in de rots gehouwen tunnels, zijn gebouwd om water van noord naar zuid te voeren. Op de Levada do Norte komen tunnels en watervallen één na één tot Folhadal. Daar gaat het pad het dichte bos van Folhadal in, voor Encumeada. Daar komt het uit op PR21 Caminho do Norte en PR1.3 Vereda da Encumeada.
Hoogtepunten
- Op de Levada do Norte komen tunnels en watervallen één na één tot Folhadal.
- Voor Encumeada gaat het pad het dichte bos van Folhadal in.
- Een deel van de route is een met steen geplaveid caminho de concelho, een openbaar pad dat vroeger van noord naar zuid werd gebruikt.
- Bica da Cana, aan het verre eind van het begaanbare stuk, heeft een berghut, toiletten, een picknickplaats en een uitkijkpunt.
Wanneer gaan
Een stabiele, droge dag met een vroeg begin: de route is lang, het weer verandert vaak en sommige stukken zijn glad. Controleer de IFCN-lijst voordat je vertrekt, want maar een deel van de route is begaanbaar.
Zo kom je er
Begin bij Encumeada, waar het paneel parkeren, een bushalte, een restaurant en een uitkijkpunt toont, of bij Bica da Cana, met parkeren, toiletten en een berghut. Het officiële begin, Lombo do Mouro naast de ER 105, ligt voorbij het stuk dat IFCN als begaanbaar vermeldt. Hoe je ook kiest, plan de terugweg: dezelfde weg terug, een lift tussen Encumeada en Bica da Cana, of een taxi vanuit Ribeira Brava, +351 291 952 349, of São Vicente, +351 291 842 238.
Het weten waard
- Status: IFCN vermeldt op 4 november 2026 alleen het stuk van Encumeada via Folhadal en Caramujo tot Bica da Cana als begaanbaar; controleer dit voordat je gaat.
- Reservering en tarief: betaal via SIMplifica; € 4,50 in 2026 voor bezoekers ouder dan 12 jaar, kinderen van 12 jaar en jonger zijn vrijgesteld.
- Afstand en tijd: 15 km enkele reis, ongeveer 6 u 30 min voor de hele route; IFCN geeft geen aparte tijd voor het begaanbare stuk.
- Hoogtes: tussen 970 m en 1.490 m.
- Moeilijkheid: zwaar; Visit Madeira en Ocean Trails noemen hem moeilijk.
- Let op: dit is een lange route en je hebt er een zekere conditie en uithoudingsvermogen voor nodig.
- Let op: het weer verandert vaak, dus neem warme kleding en een regenjas mee.
- Let op: sommige stukken zijn glad, dus draag schoenen met antislipzolen.
- Tunnels: het paneel geeft er meerdere langs de route aan en zegt dat je een zaklamp moet meenemen.




